هوش فضایی

هوش فضایی …آیا تا به حال کسی را دیده اید که در پیدا کردن جهت مهارت بالایی داشته باشد و در حالی که دیگران مشغول خواندن نقشه هستند، بتواند به آسانی آدرس ها را شهر پیدا کند؟ آیا تا به حال توانایی ذاتی بعضی از افراد در طراحی توجه شما را به خود جلب نموده است؟ تمام این ویژگی ها متداول ترین ویژگی های افراد با هوش فضایی بالا است. خوشبختانه خبر خوب این است که،هوش فضایی استعداد مادرزادی نیست و می توان آن را با تمرین پرورش داد. دراین مقاله راهکارهایی در رابطه با تقویت هوش فضایی ارائه می دهیم با گام برتر همراه باشید.

آنچه در مقاله هوش فضایی می خوانیم:

  • هوش فضایی چیست؟
  • هوش فضایی و یادگیری ریاضی و علوم
  • شغل های مناسب افراد با هوش فضایی بالا
  • راهکارهای تقویت هوش فضایی

در ادامه مقالاتی که در راستای هوش برایتان نوشتیم، قرار است در اینجا به معرفی کامل هوش فضایی بپردازیم و راه های تقویت آن را برایتان بیان کنیم. پیشنهاد می‌کنم پس از مطالعه این مقاله حتماً سری هم به سایر مقالاتی که در این راستا برایتان نوشته ایم از جمله هوش اجتماعی بزنید و درباره آن ها بیشتر بدانید…

هوش فضایی چیست؟

هوش فضایی (Visual – spatial intelligence) قابلیت درک اشکال و تصاویر سه‌بعدی است.

از آنجایی که هوش فضایی شامل عمل دیدن می‌شود بنابراین توانایی انسان در درک و تحلیل اشکال و تصاویر را نیز افزایش می‌دهد. شناخت تصویر، درک رابطه شکل و زمینه همچنین سازمان‌دهی و مدل‌سازی ساختار یک ایده به صورت تصویری از قابلیت‌های هوش فضایی به شمار می‌آید.

به هوش فضایی، اغلب “تفکر دیداری” نیز گفته می‌شود. به عنوان مثال وقتی یک نفر مشغول پیاده‌روی در محیطی وسیع بدون جاده یا هیچ علامت راهنمایی است، و تنها همراه او یک نقشه و یک قطب‌نما است؛ عمل ذهنی آن فرد در تصویرسازی ذهنی برای پیدا کردن مسیر خود بر اساس نقشه و قطب‌نما، چیزی است که هوش فضایی را معنا می‌کند.

افراد با هوش تصویری – فضایی در تصویرسازی های ذهنی و همچنین جهت یابی قوی هستند. این نوع هوش یکی از 8 هوش معرفی شده در تئوری هوش های چندگانه هوارد گاردنر است که در مقاله استعدادیابی کودکان به تمامی آن 8 هوش اشاره کردیم و حالا به طور مفصل در این مقاله درباره هوش فضایی صحبت می‌کنیم.

یکی از نقاط قوت افراد با هوش فضایی کار با نمودارها و جداول است. آن ها به خوبی می توانند داده های نمودار و جدول را تفسیر کنند یا داده ها را در قالب جدول و نمودار گزارش کنند.

 هوش فضایی از توانایی انسان در بازی شطرنج گرفته تا هدایت و فرماندهی نیروهای ارتش در میدان جنگ، تاثیر دارد. در بازی شطرنج نه تنها لازم است شما برای پیروزی بر حریف، استراتژی خود را تعیین و راه‌بری کنید بلکه نیاز است، همزمان حرکت‌های حریف را نیز پیش‌بینی و خنثی نمائید. در اینجا هوش فضایی به کمک شما می‌آید تا به مغز شما قدرت تصویرسازی صفحه شطرنج و پیش‌بینی تمام حرکات احتمالی مهره‌ها را حتی بدون حرکت واقعی آنها بدهد.

هوش فضایی و یادگیری ریاضی و علوم

کودکان نیز مانند ما در یک جهان سه بعدی زندگی می‌کنند اما بسیاری از اوقات ما به عنوان والدین یا آموزگاران این نکته را فراموش کرده و آموزش‌های خود را تنها محدود به یک جهان دو بعدی می‌کنیم. کودکان تنها روی کاغذ می‌نویسند. نوشته‌های روی کاغذ را می‌خوانند و طرح‌هایشان را روی کاغذ می‌کشند. این جهان دو بعدی، فاصله زیادی با دنیای سه بعدی واقعی اطراف آن ها دارد. امروزه بسیاری از پژوهشگران بر نقش تربیت و تقویت هوش فضایی برای موفقیت در سایر زمینه‌های زندگی کودکان تاکید می‌کنند. بیشترین نقش هوش فضایی در موفقیت تحصیلی کودکان معطوف به دو درس اساسی ریاضی و علوم است.

در تحقیقی منتشر شده است دانشمندان دانشگاه شیکاگو، نشان داده‌اند کودکانی که در زمینه هوش فضایی تعلیم دیده بودند، قابلیت‌های بیشتری در محاسبات ریاضی نشان داده‌اند. این کودکان، آموخته بودند که چگونه حجم‌های سه بعدی را کنار هم جفت و جور کنند. این تمرین که قابلیت تفکر فضایی را در کودکان تقویت کرده بود، بر عملکرد محاسباتی و ریاضی کودکان نیز اثر مثبت گذاشته بود و آن ها نسبت به گروه شاهد، نمرات بهتری در حل مسائل ریاضی و محاسبات از خود نشان دادند.

بیشترین نقش هوش فضایی در موفقیت تحصیلی

شغل های مناسب افراد با هوش فضایی بالا

برای هر کدام از این هوش های 8 گانه گاردنر، شغل های مشخصی وجود دارد. مثلاً در مقاله هوش ریاضی اشاره کردیم که شغل های مهندسی، حسابداری، تدریس ریاضی، مهندسی کامپیوتر و… برای افرادی با این هوش مناسب است. اما شغل های معمار، نقاش، بازیکن شطرنج، مجسمه ساز، طراح، گرافیست، فیلم ساز، شعبده باز، جهت یاب، فیزیکدان نظری، استراتژیست جنگ، مهندس مکانیک، طراح فضای داخلی، عکاس، طراح مد، دریانورد و خلبان از جمله مشاغل مناسب برای افرادی است که هوش فضایی قدرتمندی دارند.

راهکارهای تقویت هوش فضایی

خوشبختانه خبر خوب این است که،هوش فضایی استعداد مادرزادی نیست و می توان آن را با تمرین پرورش داد.

هرچه تمرین بیشتری انجام دهید،هوش فضایی شما بیشتر خواهد شد. در اینجا راهکارهایی در رابطه با تقویت هوش فضایی ارائه می دهیم.

1. استفاده از لغاتی که توصیف کننده تصاویر یا فضا هستند

تحقیقاتی نشان داده است که استفاده از لغات توصیف کننده مکان، تصاویر و فضا هنگام گفتگو با کودکان باعث افزایش هوش فضایی آن ها می شود. شما نیز می توانید به جای استفاده از لغات “این جا” و “آن جا” در ادبیات روزمره خود از عبارت هایی نظیر “بالای قفسه کمد سمت راستی” یا “پشت جعبه سوم از سمت چپ” استفاده کنید. این کار به شما کمک می کند تا فضای سه بعدی را در ذهن خود تصویرسازی کنید و برای دیگران توصیف کنید. این کار به تقویت هوش فضایی شما کمک فراوانی می کند.

برای تقویت هوش فضایی چه کنیم

2. شطرنج بازی کردن

هنگام بازی شطرنج بازیکن مدام در حال فکر کردن به حرکت های بعدی و چیدن استراتژی های مختلف برای آینده است. برای انجام این کار لازم است ترکیب بندی در حال تغییر صفحه شطرنج را قدم به قدم و به طور مداوم در ذهن خود بازسازی کنید. ساختن و به خاطر سپردن چندین موقعیت مکانی سه بعدی مختلف در ذهن به تمرین فراوان نیاز دارد، اما این تمرین نه تنها از شما یک بازیکن شطرنج خوب می سازد بلکه باعث تقویت هوش فضایی شما نیز می شود.

شطرنج باعث تقویت هش فضایی میشود
شطرنج باعث تقویت هش فضایی میشود

3. بازی با لگو و جورچین

لگو بهترین بازی برای فکر کردن و ساختن به صورت سه بعدی است. شاید هیچ سرگرمی دیگری به اندازه لگو در زمینه هوش فضایی آموزنده نباشد. در دست گرفتن قطعات مدل در دست خود و پیدا کردن روش های خلاقانه برای سر هم بندی کردن این قطعات درک محیط به صورت سه بعدی را افزایش می دهد. این روزها حتی خودتان می توانید یک مجموعه قطعه سر هم بندی شده را ابداع کنید و برای به چالش کشیدن دیگران، در اختیار سایرین قرار دهید.

بازی با جورچین هوش فضایی را تقویت میکند

4. ساختن یک مخزن حافظه مکانی در ذهن

بسیاری از دانشمندان بر این باورند که مکان و حافظه با یکدیگر مرتبط هستند. کارآگاه معروف شرلوک هولمز یک مخزن حافظه مکانی در ذهن خود داشت و هر وقت نیاز به یادآوری جزئیات یک موضوع داشت به آن مراجعه می کرد. برای ساختن مخزن حافظه مکانی خودتان می توانید در ذهن خود در اتاق های خانه قدم بزنید نام و تعداد اشیاء، فهرست نکات قابل توجه و هر چیزی که در رابطه با آن اتاق قابل توجه باشد را به حافظه بسپارید. این سرگرمی به شما کمک می کند تا هر چیزی از شماره تلفن دوستتان گرفته تا فهرست خرید امروز را به خاطر بسپارید و در عین حال هوش فضایی شما را نیز تقویت می کند.

ساختن مخزن حافظه باعث تقویت هوش فضایی میشود

5. طراحی سریع

از آن جا که میان هنرهای تجسمی و هوش فضایی رابطه محکمی وجود دارد، طراحی کردن عامل مناسبی برای افزایش هوش فضایی به شمار می آید. نگران نباشید برای انجام این تمرین لازم نیست حتماً یک هنرمند حرفه ای باشید؛ کافی است شکل های ساده سه بعدی مثل مکعب مستطیل و استوانه را از زاویه های گوناگون روی کاغذ طراحی کنید. می توانید چتی یک نقشه ساده از آپارتمان یا دفتر کارتان طراحی کنید و ببینید تا چه اندازه می توانید جزئیات این مکان ها را به درستی به یاد آورید.

طراحی کردن برای افزایش هوش فضایی موثر است

6. از نقشه‌ها استفاده کنید

استفاده از نقشه‌های گوگل یا حتی نقشه‌های کاغذی قدیمی هوش فضایی شما را تقویت می کند. اگر می‌خواهید از تمام مزایای مسیریابی با نقشه استفاده کنید و احتمالاً شروع به استفاده از قطب‌نما برای پیدا کردن جهت‌ها کنید، از GPS اجتناب کنید.

استفاده از نقشه های گوگل هوش فضایی را تقویت میکند

7. پازل حل کنید

وقتی پازل حل می‌کنید، سعی می‌کنید که خروجی نهایی را تصور کرده و قطعات را کنار هم بگذارید. این کار تفکر بصری شما را بهبود می‌بخشد. همین اتفاق هنگام حل کردن مکعب روبیک می‌افتد. حل کردن ماز هم راهی برای بهبود مهارت‌های بصری و هوش فضایی است، زیرا شما تلاش می‌کنید که نقشه‌های شناختی از محیط اطراف بسازید تا در مسیریابی شما در ماز به شما کمک کند.

حل پازل باعث تقویت هوش فضایی میشود

8. بازی‌های استراتژیک انجام دهید

بازی‌های استراتژیک نیازمند مهارت‌های تصمیم‌گیری هستند، اما نیاز به مهارت‌های تفکر بصری، به‌خصوص در بازی شطرنج، هم دارند. در بازی شطرنج باید قبل از هر حرکتی که انجام می‌دهید فکر کنید. بازیکنان باید عواقب حرکات خود را قبل از انجام در نظر بگیرند و مجموعه‌ای از حرکات را که هنوز انجام نشده مجسم کنند که این نشان‌دهنده هوش فضایی است.

بازی های استراتژیک به تقویت هوش فضایی کمک میکنند

9. با اسباب‌بازی‌های ساختنی بازی کنید

ساخت شکل‌ها و سازه‌های مختلف با لگوها می‌تواند هوش فضایی شما را افزایش دهد. تلاش برای ساخت اشکال مختلف می‌تواند دیدگاه شما را به‌شدت بهبود بخشد.

تلاش برای ساخت اشکال مختلف میتوانند هوش فضایی را بهبود ببخشد
تلاش برای ساخت اشکال مختلف میتواند هوش فضایی را بهبود ببخشد

10. فعالیت هنری انجام دهید

معماران طراحی‌های زیادی انجام می‌دهند و هر چه بیشتر این کارها را تکرار کنند هم بهتر است. اگر شما چیزی را رسم کنید که نمی‌توانید ببینید، یعنی می‌توانید آن را از حافظه خود بازیابی کرده و در ذهن خود آن را ببینید. اگر شما بتوانید آن را ببینید، شروع می‌کنید به فکر کردن در مورد اینکه چگونه خطوط و اجزای مختلف را قرار دهید که به ترسیم درستی برسید. تمام این تمرین‌ها هوش فضایی شما را افزایش می‌دهد.

فعالیت های هنری هوش فضایی شما را افزایش میدهد

11. بازی‌های ویدئویی انجام دهید

این یک مورد را احتمالاً دوست دارید. بازی‌های ویدئویی برای هوش فضایی مفید هستند، به‌خصوص بازی‌های نقش‌آفرینی که فرد فرض می‌کند نقش اول است و شروع به مسیریابی می‌کند. در چنین بازی‌هایی شخص باید نقشه‌ها را دنبال کند، میانبر پیدا کند، مسیرها را به حافظه بسپرد و …؛ این‌ها هم برای حافظه و هوش فضایی خوب است.

بازی های ویدئویی هوش فضایی را افزایش میدهد

12. از ابرها شکل بسازید

این یک بازی سرگرم‌کننده ساده است که شاید در کودکی انجام داده باشید، به آسمان نگاه کرده و شکل‌هایی را از ابرها در ذهن خود بسازید. این کار منحصر به ابرها هم نیست. می‌توانید از هر چیزی که در اطراف خود می‌بینید شکلی در ذهن خود بسازید، از کتاب‌هایی که به‌هم‌ریخته شده است، شاخه‌های درختان، غذا؛ تقریباً از همه‌چیز.

ساختن شکل از ابرها هوش فضایی را افزایش میدهد

13. به عکس‌ها دقت کنید

شبکه‌های اجتماعی دیدن عکس‌ها را به یک فعالیت روزانه مانند خوردن و خوابیدن تبدیل کرده‌اند. بااین ‌وجود کاری که ما انجام می‌دهیم این است که به‌صورت ساده یک عکس را می‌بینیم و از آن رد می‌شویم و دیگری را می‌بینیم، چیزی شبیه به نگاه اجمالی. پس بهتر است این کار روزمره را تبدیل به یک فعالیت مفید بکنیم. سعی کنید ببینید پشت هر عکس چیست، پس زمینه آن، به نحوه گرفته شدن آن، زمان گرفته شدن آن و … توجه کنید. این تحلیل بصری می‌تواند هوش فضایی شما را به‌شدت سریع‌تر کند.

دیدن عکس هوش فضایی را افزایش میدهد

14. یک قصر ذهنی بسازید

روش قصر ذهنی از حافظه فضایی و مهارت‌های بصری سازی برای فراخوانی اطلاعات استفاده می‌کند؛ مثلاً ممکن است نام هم‌کلاسی‌های دوران دبیرستان را به خاطر بیاورید و یک تصویر از کلاس خود بسازید و در آن قدم بزنید و در عین حال محل نشستن هم‌کلاسی‌ها را به خاطر بیاورید. این تمرین در اصل برای بهبود حافظه است، اما استفاده از آن بصری سازی و حافظه فضایی را نیز بهبود می‌بخشد.

تصویرسازی خاطرات هوش فضایی را افزایش میدهد

15. از تصویرها، داستان بسازید

برای ساخت یک داستان از تصاویر (بدون کمک متن) باید تصاویر واقعاً با معنی باشند. ممکن است این کار چالش‌برانگیز باشد اما اگر با تمرین قبلی به سراغ این کار بروید در این کار خوب عمل خواهید کرد. اگر المان‌هایی که یک تصویر را خوانا می‌کنند بشناسید، می‌توانید یک ترکیب خوانا بسازید و در مرحله بعد می‌توانید فضاها و پلان‌های خوانا بسازید.

ساختن داستان هوش فضایی را افزایش میدهد
ساختن داستان هوش فضایی را افزایش میدهد

این تمرین ها می تواند هوش فضایی ما را بهبود بخشد. در پایان، بد نیست بدانید کسانی که از هوش فضایی بالاتری برخوردارند به علت انجام اشتباهات کمتر و ارائه تخمین ها و حدسیات صحیح تر همواره مورد تشویق بیشتری قرار می گیرند و اعتماد به نفس افزون تری دارند.

در پایان به شما پیشنهاد می‌کنم اگر علاقه دارید درباره هوش ها و انواع مختلف آن بیشتر بدانید، حتماً مقاله هوش چیست و انواع آن را هم مطالعه کنید.

راستی، اگر شما هم مطلبی درباره این هوش می‌دانید و راهی برای تقویت آن سراغ دارید، پیشنهاد می‌کنم حتماً آن را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا ما هم بتوانیم از آن ها استفاده کنیم.

موفق باشید…



 

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


*

اینستاگرام ما فقط یک صفحه اینستاگرام نیست
ما را دنبال کنید
close-image

چطور از راه تدریس به درآمد
چند میلیونی برسیم؟

ورود
close-link