اصول انتقاد 

خیلی وقت ها به خاطر عدم آگاهی از این روش های درست از اصول انتقاد، روابط با ارزشی رو که داشتیم از دست دادیم و حتی مشکلات جبران ناپذیری ایجاد شده که جز حسرت، چیزی برای ما برجای نگذاشتند.پیشنهاد می‌کنم هر زمان که قصد کردید به کسی انتقادی داشته باشید، ابتدا با اصول انتقاد آشنایی داشته باشید. فکر می‌کنم برای جلوگیری از پشیمانی‌هایی که یک عمر همراه ما خواهند بود، ارزش داشته باشه که فقط چند دقیقه وقت برای مطالعه مقاله اصول انتقاد صرف کنیم.

موفقیت-اصول انتقاد
اصول انتقاد

مهم‌ترین مسائل در اصول انتقاد

  • اثرات اصول انتقاد بر روی افراد و ذهن آن‌ها
  • اصول انتقاد سازنده 
  • مشخص کردن هدف اصلی خود از انتقاد
  • نکته‌هایی که در اصول انتقاد باید به آن توجه کرد
  • جایگاه شخص انتقاد کننده
  • زمان مناسب انتقاد
  • ویژگی‌های انتقاد سازنده

این مسائلی که گفته شد، مهم‌ترین مسائلی هستند که باید برای یاد گرفتن مهارت انتقاد آنها را به کار ببریم. برای اینکه درباره هر کدام از این مطالب بیشتر بدانید، پیشنهاد می‌کنم حتماً مقاله اصول انتقاد را تا انتها مطالعه کنید…

اثرات انتقاد بر روی افراد و ذهن آن ها

دیل کارنگی نویسنده سرشناس کتابآیین دوست یابی” که من اغلب از آن با نام معجزه ارتباط گیری نام میبرم، کتاب خود را با نقل داستانی از زندگی یک جنایت کار و آدم کش حرفه ای اینگونه آغاز میکند:

به گفته او زمانی که این جنایتکار در خانه خود به دام افتاد و توسط افسران پلیس دستگیر شد، نامه ای روی میز او با این مضمون یافت شد:

“خطاب به هر کسی که این نامه را میخواند، در سینه ام قلبی خسته است اما مهربان و دلسوز که به هیچ کس آزاری نمیرساند.”

تصور کنید: شخصی که به سادگی افراد بی گناه را به قتل میرسانده و یکی از بزرگترین جنایتکاران تاریخ نیویورک به حساب می آید، معتقد است که فردی دلسوز و مهربان بوده که به هیچ کس آزار نرسانده است.

با این حساب آیا هنوز هم توقع دارید وقتی از دوست، پدر، مادر یا همسرتان انتقاد میکنید و نحوه عملکرد او را مورد سرزنش قرار میدهید، با آغوش باز از انتقاد شما استقبال کند و آن را سرلوحه اعمال خود قرار دهد؟

انتقاد سازنده

اصولی انتقاد کردن یکی از سخت ترین و حساس ترین کارهای دنیاست. چرا که انتقاد به جا و درست میتونه سرآغاز یک مسیر روشن برای رسیدن فرد به موفقیت باشه و بالعکس، اگر انتقادی بی دلیل و از سر تعصبات و نا آگاهی صورت بگیره و اصول انتقاد در آن رعایت نشود، ممکن است جهان رو برای شخصی تیره و تار کنه.

انتقاد-اصول انتقاد
اصول انتقاد

 مشخص کردن هدف اصلی خود از انتقاد

بیشتر مواقع انتقادها صرفاً برخواسته از ذهنیت های شخصی افراد هستند. یعنی زمانی که فرد با رفتاری مواجه میشه که با آرمان ها و دنیای مطلوب ذهنی اون فاصله داره، خیلی سریع نسبت به اون اعتراض میکنه و اون رفتار رو مورد نقد قرار میده!

در صورتی که این یک ویژگی کاملاً اشتباه هست. شما قبل از هرگونه واکنشی باید ابتدا مشخص کنید که اعتراض شما صرفاً از ذهنیت های شخصی شما سرچشمه میگیره یا واقعاً داره به درستی شرایط پیش آمده رو مورد نقد قرار میده؟

از سمت دیگه بعضی مواقع افراد دیگران رو از سر خصومت های شخصی مورد انتقاد قرار میدهند. در واقع از انتقاد کردن به عنوان وسیله ای برای تلافی یا عقده گشایی و رفع خشم درونی نسبت به فرد مورد نظر استفاده میکنند.

اگر انگیزه شما از انتقاد کردن این هست که به قول معروف به فرد مقابل نشان بدید که ” زدی ضربتی، ضربتی نوش کن”، باید خدمتتون عرض کنم که لطفاً نه به خودتان و نه به شخص مقابل فشار روانی وارد نکنید، چون نه تنها انتقاد شما در این مواقع اثرگذار نخواهد بود، بلکه باعث میشه کینه ها دوچندان شده و مشکلات بزرگتر و حادتر بشوند.

پیشنهاد میکنم هر زمان که قصد کردید به کسی انتقادی داشته باشید، ابتدا جمله معروف آبراهام لینکن رو به یاد بیارید که میگفت:

“کسی حق انتقاد کردن دارد که قصد کمک کردن داشته باشد…”

اگر این جمله در اون لحظه برای شما صدق نمیکرد، حتماً سکوت اختیار کنید تا مشکلات بزرگتری دامن گیرتون نشه…

آبراهام لینکلن-اصول انتقاد
آبراهام لینکلن

قبل از انتقاد به نکات زیر توجه کنید

۱. آیا در جایگاهی هستید که به دیگران انتقاد کنید؟

موضوع مهمی که اغلب هیچ توجهی به اون نمیشه.

خوشبختانه یا متاسفانه ما در جامعه ای زندگی میکنیم که تمام افراد یک پا منتقد هستند. نسبت به زمین و زمان اعتراض دارند. از فیلم و تلویزیون گرفته تا لباس و رفتار مردم، خورد و خوراک آنها، علایق اونها ، تحصیلات دیگران و هر چیز دیگه ای که به ذهنتون خطور میکنه. توصیه ما به شما این هست که قبل از انتقاد کردن دقت کنید که:

* آیا در حوزه مورد نظر تخصصی دارید ؟

* اصلاً خودتون به موضوعی که مورد انتقاد قرار میدید، پایبند هستید؟

* آیا مطمئنید انقدر سطح آگاهیتون بالاست که بتونید فرد رو به درستی راهنمایی کنید؟

* و مهم تر از همه اینکه اصلاً به روش های صحیح اصول انتقاد، واقف هستید؟

اگر پاسخ شما به سوالات بالا مثبت هست، پس اجازه دارید که با رعایت تمام اصول، انتقاد خودتون رو به زبون بیارید.

حتماً ببینید: فرمول خوشبختی

۲. آیا زمان مناسبی برای انتقاد کردن، انتخاب کردید؟

به شدت روی این موضوع تأکید دارم. چون بارها شاهد بودیم که عدم موقعیت شناسی چه فجایع جبران ناپذیری با خودش به همراه آورده!

برخی مواقع ممکن هست فردی که مورد انتقاد قرار میگیره از لحاظ روحی در شرایط مناسبی نباشه و خرده گرفتن های شما باعث بشه نه تنها شرایط تغییر نکنه، بلکه شخص بیشتر آشفته بشه. حتماً از مساعد بودن شرایط روحی و روانی اشخاص مطلع باشید و بعد با واقف بودن به این موضوع شروع به قضاوت و یا انتقاد کنید.

مطلب مهم بعدی که در موضوع موقعیت شناسی که باید به اون توجه کنید این هست که، هرگز اشتباهات افراد رو در جمع بیان نکنید!

چون ممکن هست عزت نفس فرد رو هدف قرار بدید و باعث بروز ناراحتی و حس ناخوشایندی در وجود او باشید یا حتی باعث بشید اعتماد به نفس او تا حد زیادی پایین بیاد. بهترین نوع انتقاد زمانی هست که در خلوت انجام بگیره…

اصول انتقاد
اصول انتقاد

ویژگی های انتقاد سازنده

۱. از نقطه مثبت محور شروع به حرکت کنید

هیچ کس بی نقص نیست و در عین حال هیچ کس آنقدر بد نیست که تمام ویژگی ها و نقاط مثبت اون فدای نقطه ضعف هاش بشه.

همه آدم ها نقاط سپیدی دارند که باعث میشه بیشتر به چشم بیان و در دل دیگران نفوذ کنند. برای اینکه بتونید یک انتقاد اصولی و سازنده داشته باشید، ابتدا از خوبی ها و ویژگی های مثبت شخص صحبت کنید. اجازه بدید تا طرف مقابل این احساس رو داشته باشه که برای شما شخص ارزشمندی هست و مطمئن بشه که جز کمک کردن به او هیچ نیت دیگری ندارید.

این احساس باعث ایجاد حال خوبی در وجود وی خواهد شد و همینطور این امکان رو فراهم میکنه که انتقاد شما به بهترین حالت ممکن در جان او فرو بنشینه. مثل آب، نرم خو باشید تا حتی در دل سنگ هم نفوذ کنید.

۲. یک طرفه به قاضی نروید!

به شخص اجازه دفاع بدید. در حین صحبت هاتون از او هم سوالاتی رو بپرسید. اجازه بدید علت رفتارش رو برای شما توضیح بده. طوری با فرد رفتار نکنید که به محض دیدن شما دچار استرس بشه و منتظر توبیخ باشه.

این حرکت شما شخص مقابلتون رو به این باور میرسونه که در مقابل یک فرد بزرگ منش قرار گرفته و تا حد زیادی باعث میشه خود شخص از رفتار ناشایستی که داشته پشیمان بشه و برای اصلاح اون تلاش کنه.

جمله معروف دیل کارنگی رو به خاطر بیارید که:

انسان ها همونقدر که تشنه تحسین هستند، از تحقیر و توبیخ شدن وحشت دارند!

محکوم کردن دیگران نه تنها هیچ تغییر مثبتی در وجود آنها ایجاد نمیکنه، بلکه باعث میشه برای دفاع از خودشون به رفتارهای غلط بعدی ادامه بدهند.

دیل کارنگی-اصول انتقاد
دیل کارنگی

۳. با مقایسه کردن، فرد را زیر سوال نبرید

مقایسه کردن افراد با یکدیگر یکی از بدترین ویژگی هاست. هر انسانی توانایی ها و ویژگی های اخلاقی مخصوص به خود را دارد و در هیچ کتاب مقدسی هم ذکر نشده که باید همه افراد شبیه به یکدیگر رفتار کنند. هر فردی رو با توجه به ویژگی های خودش مورد انتقاد قرار بدید.

یکی از نابود کننده ترین کارهایی که در ارتباط با دیگران میتونید انجام بدید، این هست که با مقایسه کردن اونها با افراد دیگه، غرور و قدرت و استعدادهای اونها رو زیر سوال ببرید. بنابر این به شدت توصیه میکنم از این کار بپرهیزید.

۴. لطفا شورش رو درنیارید!!!

افراط در هرچیزی مضر است. حال چه افراط در خوردن باشه چه در انتقاد کردن. زیاده روی در انتقاد باعث میشه فرد فکر کنه شما یک شخص عیب جو هستید. بنابر این دیگه حرف های شما براش اعتباری نخواهد داشت و به شما برچسب غرغرو خواهد زد!

اینطوری حتی اگر زمانی هم واقعاً انتقاد شما به جا و درست باشه، اثری نخواهد داشت .

حتماً بخوانید: اشتباه هدفگذاری

و در پایان بعد از رعایت همه این نکات

راه حل خودتون رو به صورت یک پیشنهاد برای شخص مطرح کنید. به عنوان مثال بگید: به نظرت اگر به این صورت عمل کنی، بهتر نیست؟

اگر بخواهید شخص رو مجبور به اجرای راه حل خودتون کنید، فکر میکنه قدرت اراده رو از او سلب کردید. بنابراین به مقابله با شما خواهد پرداخت.

حتماً بازخوردهای مختلفی رو که از اجرای این راهکارها خواهید گرفت، با ما به اشتراک بذارید…


نویسنده:معصومه تیموری
نویسنده:معصومه تیموری از تیم گام برتر

  1. مهدوی

    سلام.مقاله خوبی بود.کاش این لصول را کمی زودتر می دانستم ویاداوری میشد در چند موقعیت انتقاد خوبی نداشتم ومشکل ساز شده است از این بعد ان شاالله رعایت میکنم.ممنون.

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      سلام
      خداروشکر که الآن با خوندن این مقاله به این آگاهی رسیدید
      متشکرم

      پاسخ دادن
  2. ام لیلا احمدی

    بله درسته به نظر من انتقاد سازنده مستلزم رعایت اصولی است که در این مقاله ذکر شد .
    از شما بزرگواران سپاسگزارم

    پاسخ دادن
  3. صغری تیموری

    سلام،امیدوارم من به عنوان یک مادر بتونم درست انتقاد کنم و فرزندم رو درست تربیت کنم.ممنونم

    پاسخ دادن
  4. منیر سادات حسینی

    مقالتون خیلی عالی بود به این نتیجه رسیدم که تا وقتی خودم رشد فکری نکردم وادراکمو بالا نبردم حق انتقاد کردن از کسی رو ندارم.

    پاسخ دادن
  5. الهه ابراهیمی

    احسنت کاملا درسته…

    پاسخ دادن
  6. Pariya_amirpor

    سلام واقعا عالی و کاربردی بود خیلی ممنون

    پاسخ دادن
  7. صفری

    سلام
    مقالتون عالی بود نکات خیلی مهمی رو در ارتباط با انتقاد ذکر فرمودید امیدوارم با تمرین بتونم اگه قرار شد از کسی انتقاد کنم این موارد رو رعایت کنم

    پاسخ دادن
  8. سمیه تیموری

    خیلی عالی بود .
    امیدوارم با این راهکارها بتونیم به دنیای مطلوب و ایده آل برسیم.

    پاسخ دادن
  9. رقیه کریمی

    سلام نکات خیلی خوبی از انتقاد یاد گرفتم .
    چه بسا افرادی که با انتقاد نابجا زندگی را خراب کردند

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      سلام
      خوشحالیم براتون مفید بوده
      موفق باشید

      پاسخ دادن
  10. عربگری

    سلام
    اگرما درهنگام انتقاد زمان مناسبی رو درنظربگیریم و از نقاط مثبت مخاطبمون شروع کنیم حتما انتقاد ما سازنده میباشد

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      کاربر گرامی سلام
      کاملا درسته
      ممنون از شما

      پاسخ دادن
  11. حمیده فعال

    مطالب خیلی خوبی بود و یک جمع بندی از انچه در مورد انتقاد کردن می دانستم امیدوارم بتونم بهشون عمل کنم

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      خوشحالیم براتون مفید بوده
      موفق و سربلند باشید

      پاسخ دادن
  12. کیانمهر

    سلام. امام علی علیه السلام در این زمینه می فرماید: «الافراط فی الملامه تشب نیران اللجاج»(۵) زیاده روی در ملامت، آتش لجاجت را مشتغل می سازد.
    و نیز می فرماید: «ایاک أن تکرر العتب فان ذلک یغری بالذنب و یهون بالعتب» از تکرار سرزنش بپرهیزید که موجب دلیری در گناه و بی اثر ساختن ملامت می شود.

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      کاربر گرامی سلام
      ممنون از اشاره خوبی که به آیات داشتید

      پاسخ دادن
  13. nemati

    درود بر شمااااا☺

    توی کارگاه استاد برتر ب این رسیدم ک هر چقدر علم و اگااهیموون زیاد میشه ب همون اندازه ب دنیای مطلوب نزدیک و نزدیکتر میشیم 🎉⚘🍁🌹🎉

    واقعا دس مریزااااد 👏👏🎉☘🌷🎉🎉🍁

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      سلام و خدا قوت
      کاملا درسته نتیجه گیری هوشمندانه ای بود
      ممنون از مهرِ شما

      پاسخ دادن
  14. معصومه شاهری

    سلام.عالی بود.متقاعد کردن کار ادمهای موفق است.انشا..به موفقیت عالی برسیم ودرست انتقاد کردن رو یاد بگیریم تا کمکی به دیگران کنیم لازمه ان رشد فردی است.سپاس.

    پاسخ دادن
  15. پریزاد

    مچکرم از مقاله ی خوبتون تمام اصول انتقاد کاملا درست بیان شدند . من بعنوان یه مادر بیشترین انتقاد و از بچه هام دارم برای بهتر تربیت شدنشون وقتی از اصول درست استفاده میکنم سریع جواب میده ولی وقتی نکات ۲ و ۳و ۴ رو رعایت نمیکنم انتقاد هیچ نتیجه ای نمیده .سعی میکنم بیشتر رو این موارد کار کنم. 🌷🌷

    پاسخ دادن
  16. فیروزه حاجی قنبری

    با سلام
    ما چقدر گل توی گلدون رو دوست داریم
    اگه علف هرزی کنارش رشد کنه،چنان اون علف هرز رو در میاریم که به گلمون فشار و ضربه ای وارد نکنیم
    انتقاد یعنی از علف هرز دور یار و رفیقمون بیزاریم.پس طوری باید بهش بگیم که ذره ای آزرده نسه،وقتی اینجوری فکر کنی،خود به خود با نرمی ازش انتقاد می کنی

    پاسخ دادن
    1. حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      حدیثه حاجی علی|پشتیبانی گام برتر

      کاربر گرامی سلام
      توصیف زیبایی داشتید
      ممنون از شما

      پاسخ دادن
  17. رقیه کریمی

    سلام عالی بود

    پاسخ دادن
  18. سهیلا کریمی

    یکی دیگه از انتقادهای سازنده انتانتقادهایشخص مخاطب مارو دوست داشته باشه و قبول داشته باشه . قبل از هر گونه انتقادی اول باید از خودمون بپرسیم ایا قبولمون داره؟ اگه اره که انتقاد کنیم اما سازنده . اگه نه, اول باید یه جوری این حس رو در درونش بوجود بیاریم و تقویت کنیم . ممنون 👏👏👏👏🌹

    پاسخ دادن
  19. mahdi

    اینکه انتقاد میتونه تا اینقدر مخرب باشه قبول ،،،
    ولی جایگاه نقد چی میشه،،،تا نقدی نباشه پیشرفتی هم حاصل نمیشه،،،!!

    پاسخ دادن
    1. گام برتر

      گام برتر

      بله حق با شماست. در مقالات بعدی حتماً به نحوه نقد کردن و جایگاه اون خواهیم پرداخت…

      پاسخ دادن
  20. Masoomeh _Hosein nejhad

    خییلیی عالیی بود
    ممنون

    پاسخ دادن
    1. گام برتر

      گام برتر

      ممنون از شما بابت نظرتون

      پاسخ دادن
  21. حدیثه حاجی علی

    عالیه
    بهترینید

    پاسخ دادن
  22. hoseinnejhad_mahdi

    احسنت….
    موفق باشید🌹🌹

    پاسخ دادن
    1. گام برتر

      گام برتر

      امیدوارم شما هم موفق باشید…

      پاسخ دادن
لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


*